Παρακολούθηση, Έλεγχος και Αναθεώρηση του ΠΠΣ
Η τακτική παρακολούθηση, ο έλεγχος και η αναθεώρηση του ΠΠΣ στοχεύουν στη διατήρηση του επιπέδου των εκπαιδευτικών παροχών και στη δημιουργία ενός υποστηρικτικού και αποτελεσματικού μαθησιακού περιβάλλοντος για τους/τις φοιτητές/τριες αποτελούν βασική προτεραιότητα για το Τμήμα. Σημαντικό εργαλείο για την επίτευξη των παραπάνω αποτελούν οι Εκθέσεις Εσωτερικής Αξιολόγησης (ΕΕΑ) που διεξάγονταν παλιότερα ανά ακαδημαϊκό έτος από το Τμήμα για το Πρόγραμμα Προπτυχιακών Σπουδών, αλλά και οι αξιολογήσεις από τη ΜΟΔΙΠ τα τελευταία χρόνια. Η αξιολόγηση βασίζεται στο πλαίσιο αξιολόγησης της ΜΟΔΙΠ του Πανεπιστημίου Αιγαίου. Αυτό το πλαίσιο αξιοποιεί τα Κριτήρια Αξιολόγησης της Αρχής Διασφάλισης Ποιότητας (ΑΔΙΠ).
Η ΕΕΑ πραγματοποιείται και συντάσσεται από τα μέλη της Ομάδας Εσωτερικής Αξιολόγησης (ΟΜΕΑ), τα οποία ορίζονται από τη Συνέλευση του Τμήματος. Η ΟΜΕΑ απαρτίζεται από μέλη ΔΕΠ του Τμήματος, και από έναν/μια εκπρόσωπο των προπτυχιακών φοιτητών/τριών. Το έργο της ομάδας υποστηρίζει υπάλληλος της Γραμματείας του Τμήματος.
Για τη διεκπεραίωση της διαδικασίας της εσωτερικής αξιολόγησης, η OMEA συνεργάζεται με όλους/ες τους/τις καθηγητές/τριες (μέλη ΔΕΠ) και το Διοικητικό Προσωπικό του Τμήματος, που συμβάλλουν στη συλλογή και επεξεργασία των στοιχείων τα οποία τροφοδοτούν τη διαδικασία της αξιολόγησης. Οι πηγές πληροφοριών που χρησιμοποιούνται είναι οι εξής:
- Ο Οδηγός Προπτυχιακού Προγράμματος Σπουδών
- Τα ερωτηματολόγια αξιολόγησης μαθήματος και διδάσκοντα/ουσας τα οποία συμπληρώνουν ηλεκτρονικά οι φοιτητές/τριες με την ολοκλήρωση κάθε μαθήματος.
- Στοιχεία που διαθέτει η Επιτροπή Ερευνών του Ιδρύματος σχετικά με την ερευνητική δραστηριότητα των καθηγητών/τριών και λεκτόρων (μελών ΔΕΠ) του Τμήματος.
- Στατιστικά/απογραφικά στοιχεία που διαθέτει το γραφείο ERASMUS του Ιδρύματος σχετικά με τη συμμετοχή του Τμήματος στο Πρόγραμμα ανταλλαγής φοιτητών/τριών και κινητικότητας διδακτικού προσωπικού.
- Στατιστικά/απογραφικά στοιχεία που διαθέτει το Τμήμα, σχετικά με τη συμμετοχή των φοιτητών/τριών στο Πρόγραμμα της Πρακτικής Άσκησης.
- Επιμέρους επικοινωνία με τους καθηγητές/τριες (μέλη ΔΕΠ) και τους επί συμβάσει διδάσκοντες του Τμήματος για τη συλλογή στοιχείων που αφορούν: τις συνεργασίες τους με Κοινωνικούς, Πολιτιστικούς και Παραγωγικούς φορείς σε τοπικό, περιφερειακό ή εθνικό επίπεδο, τις συνεργασίες τους με αντίστοιχα Τμήματα άλλων ιδρυμάτων ανώτατης εκπαίδευσης και τη συμμετοχή τους σε σημαντικά περιφερειακά, εθνικά και διεθνή ερευνητικά και ακαδημαϊκά δίκτυα. Για τους σκοπούς της αξιολόγησης συντάσσεται ειδικός απογραφικός πίνακας, ο οποίος συμπληρώνεται από τους καθηγητές/τριες και λέκτορες (μέλη ΔΕΠ) και τους επί συμβάσει διδάσκοντες του Τμήματος.
- Το φοιτητολόγιο του Τμήματος το οποίο παρέχει πληροφορίες και στατιστικά στοιχεία αναφορικά με την επίδοση των φοιτητών/ριών ανά μάθημα και εξεταστική περίοδο
- Εσωτερικά Υπομνήματα και Εκθέσεις του Τμήματος που είχαν συνταχθεί για συγκεκριμένους σκοπούς (π.χ. παρουσίαση του Τμήματος σε ημερίδες και σε σχολεία της Χίου)
- Έρευνες που διεξήχθησαν σχετικά με την επαγγελματική αποκατάσταση των αποφοίτων και των τριών κύκλων σπουδών, όπως αναφέρθηκαν παραπάνω.
Η ΟΜΕΑ καθ' όλη τη διάρκεια της διαδικασίας εσωτερικής αξιολόγησης είναι σε επαφή με τη ΜΟΔΙΠ του Ιδρύματος, από την οποία επιζητά τόσο διευκρινήσεις όσο και ανατροφοδότηση σε θέματα που αφορούν τόσο τη σύνταξη της έκθεσης εσωτερικής αξιολόγησης όσο και τα αποτελέσματα αυτής.
Πέραν της διαδικασίας της εσωτερικής αξιολόγησης, το Τμήμα δίνει ιδιαίτερη βαρύτητα στην επικαιροποίηση/αναπροσαρμογή της ύλης των μαθημάτων. Η διαδικασία αυτή αποτελεί κατά κύριο λόγο ευθύνη των ίδιων των διδασκόντων. Οι νέοι ή συμβασιούχοι διδάσκοντες βοηθιούνται στο έργο τους από τα υπάρχοντα μέλη ΔΕΠ ώστε να εντάξουν την ύλη του μαθήματός τους στο συνολικό προφίλ του ΠΠΣ, χωρίς όμως αυτό να οδηγεί σε στέρηση της ακαδημαϊκής τους ελευθερίας. Δεδομένου του διεπιστημονικού αντικειμένου του Τμήματος, ιδιαίτερη σημασία δίνεται στη ροή των προαπαιτούμενων γνώσεων από το πρώτο ως το τελευταίο εξάμηνο, έτσι ώστε να εξασφαλίζεται με τον καλύτερο δυνατό τρόπο η συνοχή του ΠΠΣ.
Στα πλαίσια της επικαιροποίησης/αναπροσαρμογής του ΠΣΣ με γνώμονα την πρόσφατη έρευνα στο εν λόγω γνωστικό αντικείμενο, έτσι ώστε να εξασφαλίζεται ο σύγχρονος χαρακτήρας του ΠΠΣ αλλά και η εναρμόνιση με τις σύγχρονες επιστημονικές εξελίξεις, βασική προτεραιότητα του Τμήματος στην παρούσα φάση αποτελεί η ενίσχυση του Διδακτικού Προσωπικού με ανθρώπους που κατέχουν εξειδικευμένες γνώσεις σε τεχνικές εξόρυξης δεδομένων και μηχανικής μάθησης για την ανάλυση μεγάλων συνόλων δεδομένων και την εξαγωγή πληροφορίας από αυτά, όπως προηγμένοι αλγόριθμοι πρόβλεψης, κατηγοριοποίησης και ομαδοποίησης, αλγόριθμοι μείωσης διάστασης, αλγόριθμοι βελτιστοποίησης εκπαίδευσης μοντέλων μηχανικής/βαθειάς μάθησης για μεγάλα δεδομένα (χρηματοοικονομικής, επεξεργασίας εικόνας, επεξεργασίας φυσικής γλώσσας) και αλγόριθμοι ανάλυσης γράφων (παγκόσμιος ιστός, κοινωνικά δίκτυα, οδικά δίκτυα κ.λπ.), που αποτελούν αντικείμενα ερευνητικής αιχμής. Για το λόγο αυτό το Τμήμα έχει ήδη προκηρύξει μια θέση ΔΕΠ με γνωστικό αντικείμενο: «Επιστήμη Δεδομένων – Μηχανική Μάθηση». Επιπρόσθετα το Τμήμα θα εξετάσει μελλοντικά την ανάγκη ενίσχυσης του με προσωπικό που εξειδικεύεται στο χώρο της Χρηματοοικονομικής Μηχανικής.Η Επιτροπή Προπτυχιακού Προγράμματος Σπουδών που λειτουργεί στο Τμήμα, έχει το ρόλο του συντονιστή-διαιτητή στην όλη διαδικασία.
Επιπλέον όσον αφορά στην εκπαιδευτική διαδικασία, η εν λόγω Επιτροπή συγκεντρώνει καθ’ όλη τη διάρκεια του ακαδημαϊκού έτους ιδέες, παράπονα, πληροφορίες, κλπ σχετικά με τα μαθήματα του ΠΠΣ και την ύλη τους και εισηγείται σχετικά στη Συνέλευση του Τμήματος. Σημασία δίνεται όχι μόνο στις επίσημες τοποθετήσεις των εκπροσώπων των φοιτητών στη Συνέλευση, αλλά και σε παρατηρήσεις/παράπονα που εκφράζονται με ανεπίσημο τρόπο από φοιτητές. Τυχόν προβλήματα σε συγκεκριμένα μαθήματα μπορούν να συζητηθούν στις Συνελεύσεις όλου του ακαδημαϊκού έτους. Η Εισήγηση όμως της Επιτροπής για αλλαγές μαθημάτων στο ΠΠΣ κατατίθεται και συζητείται στη Συνέλευση - στις Συνελεύσεις, αν χρειαστούν περισσότερες από μία - του Απριλίου.
Το σημαντικότερο ίσως ρόλο στη βελτίωση της εκπαιδευτικής διαδικασίας και στη συνεχή αναπροσαρμογή της προς όφελος των φοιτητών/τριών διαδραματίζουν
- τα αποτελέσματα της αξιολόγησης των μαθημάτων, των διδασκόντων και της εκπαιδευτικής διαδικασίας
- τα μαθησιακά αποτελέσματα που συνδέονται με κάθε μάθημα του ΠΠΣ
Παραδείγματα περιπτώσεων κατά τις οποίες κατόπιν εντοπισμού προβλημάτων, συζητήσεων και ζυμώσεων έχουν κινηθεί διαδικασίες και αλλαγές που έχουν οδηγήσει σε βελτιώσεις σχετικά με την επίτευξη των μαθησιακών αποτελεσμάτων του ΠΠΣ παραθέτονται στη συνέχεια:
α) Μικρές βελτιώσεις:
Επειδή το πρόγραμμα των δύο πρώτων ετών είναι ιδιαίτερα φορτωμένο, παρατηρήθηκε το φαινόμενο να γίνονται αναπληρώσεις είτε την ίδια μέρα του μαθήματος (ανεβάζοντας τον αριθμό ωρών παρακολούθησης του μαθήματος εντός της ίδια ημέρας από 3 σε 6), ή σε άλλη μέρα που απαιτούσε ήδη 9 ώρες παρακολούθηση για αρκετούς φοιτητές (ανεβάζοντας το συνολικό αριθμό ωρών παρακολούθησης για τους συγκεκριμένους φοιτητές από 9 σε 12). Μετά από σχετικά παράπονα των φοιτητών, η Συνέλευση αποφάσισε το σύνολο των ωρών παρακολούθησης να μην υπερβαίνει τις 9 την ημέρα, και οι ώρες παρακολούθησης ανά μάθημα (καθώς και διδάσκοντα) να μην υπερβαίνουν τις 3 ανά ημέρα.
β) Σημαντικές βελτιώσεις:
Εισαγωγή των υποχρεωτικών μαθημάτων της «Οικονομετρίας» και της «Ανάλυσης Δεδομένων» στο 3ο έτος σπουδών. Στο προηγούμενο πρόγραμμα σπουδών η «Οικονομετρία» ήταν μάθημα επιλογής κατεύθυνσης στην κατεύθυνση της Χρηματοοικονομικής Μηχανικής. Το Τμήμα έκρινε ότι έτσι έμενε ανεκμετάλλευτη η συσσώρευση γνώσης σε μαθηματικά, πιθανότητες και στατιστική κατά τα προηγούμενα εξάμηνα και δεν ενισχυόταν το συγκριτικό πλεονέκτημα στην ποσοτικοποίηση το οποίο πρέπει να διαθέτει ο Μηχανικός Οικονομίας και Διοίκησης. Το μάθημα της «Ανάλυσης Δεδομένων» δεν υπήρχε στα προηγούμενα προγράμματα σπουδών. Η συντελούμενη επανάσταση στα big data οδήγησε το Τμήμα στην καθιέρωση του μαθήματος «Ανάλυσης Δεδομένων» ως υποχρεωτικού. Το μάθημα διδάσκεται στο 6ο εξάμηνο - από μέλος ΔΕΠ το οποίο εξειδικεύεται ερευνητικά στο αντικείμενο - κι αξιοποιεί στο έπακρο τις γνώσεις που έχουν ήδη αποκομίσει οι φοιτητές στα μαθήματα που έχουν προηγηθεί (μαθηματικά, πιθανότητες, στατιστική, οικονομετρία, προγραμματισμός Η/Υ, βάσεις δεδομένων).